دوره 23، شماره 1 - ( فروردین و اردیبهشت 1398 )                   جلد 23 شماره 1 صفحات 14-25 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Soleimani M A, Zarabadi-Pour S, Pahlevan Sharif S, Motalebi S A. The Relationship Between Death Anxiety and Self-esteem in Patients With Acute Myocardial Infarction. J Qazvin Univ Med Sci. 2019; 23 (1) :14-25
URL: http://journal.qums.ac.ir/article-1-2789-fa.html
سلیمانی محمد علی، زرآبادی‌پور سیمین، پهلوان شریف سعید، مطلبی سیده آمنه. ارتباط اضطراب مرگ و عزت نفس در بیماران مبتلا به انفارکتوس حاد میوکارد. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی قزوین. 1398; 23 (1) :14-25

URL: http://journal.qums.ac.ir/article-1-2789-fa.html


1- مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران.
2- دانشکده تجارت تیلورز، دانشگاه تیلورز سوبانگ جایا، مالزی.
3- مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران. ، ammotalebi@yahoo.com
متن کامل [PDF 3906 kb]   (198 دریافت)     |   چکیده (HTML)  (682 مشاهده)
متن کامل:   (116 مشاهده)
مقدمه
در کشورهای در حال توسعه و توسعه‌یافته، بیماری‌های قلبی‌عروقی یکی از علل اصلی مرگ‌ومیر و بستری در بیمارستان‌هاست [1]. شیوع تقریبی این بیماری بیش از 37/7 میلیون نفر در سراسر جهان برآورد شده و در ایران حدود 39/3 درصد مرگ‌ها به بیماری‌های قلبی‌عروقی اختصاص داده شده است [3 ،2]. بر همین اساس می‌توان بیان داشت که این گروه از بیماری‌ها علت اصلی مرگ‌و‌میر در سراسر دنیاست [4]
دیس لپیدمی، فشار خون بالای مزمن، استعمال دخانیات، دیابت، کاهش فعالیت فیزیکی و کم‌تحرکی، چاقی، سندرم متابولیک، استعمال الکل، استفاده از قرص‌های جلوگیری از بارداری از جمله عوامل خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی شناخته شده‌اند [6 ،5]. موارد بالای مرگ‌و‌میر و عوارض متعدد ناشی از بیماری‌های قلبی به‌ویژه در دوره میانسالی می‌تواند تمامی ابعاد زندگی فرد را متأثر کند [7]. بسیاری از افراد مبتلا به غیر از عوارض جسمی، عوارض روانی شناخته‌شده‌ای همچون افسردگی و اضطراب را تجربه می‌کنند [8]. بستری‌شدن در بیمارستان، محدودیت فعالیت فیزیکی، ازکارافتادگی، قطع تعاملات اجتماعی و تغییر شیوه زندگی در بیماران بستری در بیمارستان به تشدید علائم روحی و روانی در بسیاری از آنان منجر می‌شود [9، 10]
یکی از مشکلاتی که مبتلایان به بیماری‌های قلبی از جمله انفارکتوس حاد میوکارد، حتی پس از اتمام دوره درمانی با آن مواجه هستند، اضطراب مرگ است [11]. در بسیاری از جوامع، نگریستن به مرگ ترسناک است و افراد را به نوعی از اضطراب دچار خواهد کرد. اضطراب مرگ در بسیاری از افراد، به‌ویژه بیماران ممکن است به عنوان یکی از شایع‌ترین انواع اضطراب تجربه شود [12]. اضطراب مرگ به ترس مداوم و زیاد از مرگ یا مردن اطلاق می‌شود. بر همین اساس اضطراب مرگ احساس ناخوشایندی است که از اندیشیدن به مرگ خود و دیگران ناشی می‌شود [13]. عوامل متعددی در بروز این حس در بیماران می‌تواند دخیل باشد. سن یکی از عوامل مهم در چگونگی درک اضطراب مرگ است [14]. بیشتر مطالعات انجام‌شده در این زمینه، نشان‌دهنده آن است که افراد جوان، در مقایسه با سالمندان اضطراب مرگ بیشتری را تجربه می‌کنند. 
علاوه بر این برخورداری از وضعیت اقتصادی‌اجتماعی مطلوب، به عنوان یکی از عوامل کاهنده اضطراب مرگ مطرح شده است [15، 16]. بسیاری از پژوهشگران بر این نظر توافق دارند که ارزش‌های اخلاقی، مشارکت در مراسمات مذهبی و باور به قدرت بیکران خداوند می‌تواند نگرش انسان‌ها به مرگ را به طور چشمگیری تغییر دهد [17، 18].
از دیدگاه نظریه مدیریت ترور، انسان‌ها ویژگی‌هایی دارند که به توانایی مقابله آن‌ها با مرگ و ترس از مردن می‌انجامد [19]. بر اساس این تئوری، ساختارهای روان‌شناختی نقش محافظت‌کننده‌ای در برابر اضطراب مرگ دارند. در این بین عزت نفس به عنوان یکی از مؤلفه‌های مقابله‌ای در برابر شرایط تنش‌زای همراه با اضطراب و استرس، از جمله عوامل اثرگذار بر اضطراب از مرگ به شمار می‌رود [20]
عزت نفس، مفهومی است که بر اساس ساختار فرهنگی و اعتقادی که فرد با آن زندگی می‌کند، به احساس ارزشمند‌بودن فرد در جهان اطلاق می‌شود. به عبارتی دیگر، شخصی که عزت نفس زیادی دارد، خود را به گونه‌ای ارزیابی می‌کند که فردی ارزشمند است که توانایی قرارگرفتن در تعاملات مثبت با دیگران را نیز دارد [21]. عزت نفس بیماران می‌تواند تحت تأثیر بسیاری از عوامل فردی و اجتماعی قرار گیرد. بدترشدن علائم فیزیکی، محدود‌شدن ظرفیت کار و مشارکت اجتماعی و کاهش توانایی مراقبت از خود، اثرات درخور توجهی در میزان عزت نفس افراد دارد [22]. عزت نفس به عنوان یک عامل درونی، از عوامل مقابله‌ای در برابر ترس ذاتی ناشی از نزدیک‌شدن به مرگ به شمار می‌رود [23]؛ به طوری که نیل و همکاران عزت نفس را به عنوان یک عامل اثرگذار در مواجهه با مرگ، در مبتلایان به سرطان پیشرفته گزارش کردند [24]
بنابراین، اگرچه اثر محافظت‌کننده عزت نفس در برابر اضطراب مرگ که تئوری مدیریت ترور پیشنهاد داده است، از جانب مطالعات متعددی حمایت شده است [20، 25]، با این حال نتایج مطالعات پیشین، نقش عزت نفس در مقابله با اضطراب مرگ را در بیماران قلبی قویاً نشان نداده‌اند. همچنین، با درنظرگرفتن این موضوع که توجه به مسائل روان‌شناختی بیماران مبتلا به مشکلات قلبی و کاهش اضطراب آنان به عنوان بخش مهمی از مراقبت‌های پرستاری و درمانی آنان به شمار می‌رود، مطالعه حاضر با هدف تعیین ارتباط اضطراب مرگ و عزت نفس در مبتلایان به انفارکتوس حاد میوکارد طراحی و اجرا شد. 
مواد و روش‌ها
مطالعه حاضر مطالعه‌ای مقطعی و از نوع همبستگی است که به منظور بررسی ارتباط بین اضطراب مرگ و عزت نفس در بیماران مبتلا به انفارکتوس حاد میوکارد انجام شد. بیماران به روش نمونه‌گیری دردسترس و از بین بیماران بستری در بخش قلب بیمارستان بوعلی سینا، واقع در شهر قزوین در سال 1395، انتخاب شدند. معیارهای ورود به مطالعه عبارت بودند از: تشخیص انفارکتوس حاد قلب (منظور انفارکتوس حاد میوکارد از نوع ترانس مورال و در هر منطقه از قلب بود)، بیمار حداقل دوره حاد بیماری را بر اساس تشخیص پزشک سپری کرده باشد، سابقه سکته یا درد قلبی نداشته باشد، بستری‌شدن در بیمارستان حداقل به مدت 24 ساعت و داشتن علائم حیاتی پایدار و وضعیت پایدار همودینامیک قلبی. 
بیماران مبتلا به بیماری‌های روان‌شناختی مانند افسردگی و اضطراب (بنا به اظهار آنان و داروهای مصرفی) از مطالعه خارج شدند. در بازه زمانی 4 ماه، 258 نفر واجد شرایط شرکت در مطالعه بودند که 83/7 درصد آنان (216 نفر) به سؤالات پرسش‌نامه‌ها کاملاً پاسخ دادند و اطلاعاتشان تجزیه و تحلیل شد. قبل از تکمیل پرسش‌نامه‌ها، توضیحات لازم درباره اهداف پژوهش به شرکت‌کنندگان داده شد و به آنان اطمینان لازم درباره محرمانه‌ماندن اطلاعات گرفته‌شده داده و رضایت‌نامه آگاهانه کتبی برای شرکت در مطالعه حاضر گرفته شد. 
 ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسش‌نامه اطلاعات فردی، پرسش‌نامه اضطراب مرگ 15‌آیتمی تمپلر و مقیاس عزت نفس روزنبرگ بود. پرسش‌نامه اطلاعات فردی شامل سن، جنس، وضعیت تأهل، سطح تحصیلات، وضعیت اجتماعی و اقتصادی، منبع اصلی درآمد، تجربه نزدیک مرگ (مثل غرق‌شدگی، احساس خفه‌شدگی، کما و احیای قلبی ریوی)، حمایت اجتماعی و رفتارهای مذهبی بود. برای سنجش درک حمایت اجتماعی و مذهبی‌بودن، از شرکت‌کنندگان خواسته شد تا میزان اعتقادات مذهبی و حمایت اجتماعی درک‌شده خود را از صفر (ضعیف‌ترین) تا 10 (قوی‌ترین) امتیازدهی کنند. 
پرسش‌نامه اضطراب مرگ تمپلر را در سال 1970، تمپلر به منظور سنجش میزان اضطراب مرگ بیماران طراحی و استفاده کرد. این پرسش‌نامه به چندین زبان ترجمه شده و ابزار رایج ارزیابی اضطراب مرگ به شمار می‌رود [26]. هر آیتم این پرسش‌نامه لیکرت 5‌درجه‌ای از 1 (کاملاً مخالف) تا 5 (کاملاً موافق) است. نمرات کل پرسش‌نامه، بین 15 تا 75 است. نمرات پایین‌تر نشان‌دهنده سطوح پایین‌تر اضطراب مرگ است. در ایران، روایی و پایایی پرسش‌نامه تمپلر تأیید شده است [27].
پرسش‌نامه عزت نفس روزنبرگ را در سال 1965 روزنبرگ طراحی و معرفی کرد. این پرسش‌نامه از 10 آیتم برای اندازه‌گیری عزت نفس تهیه شده است. مقیاس روزنبرگ، از رایج‌ترین مقیاس‌های اندازه‌گیری عزت نفس است و به منظور ارائه یک تصویر کلی از نگرش‌های مثبت و منفی درباره خود به وجود آمده است. این پرسش‌نامه یک مقیاس 10‌آیتمی با لیکرت 4‌درجه‌ای از 1 (به‌شدت مخالف) و 4 (کاملاً موافق) است که به وسیله آن احساسات مثبت و منفی فرد سنجیده می‌شود. سؤالات 3، 5، 8، 9 و 10 به صورت معکوس نمره‌گذاری شد. نمره کلی پرسش‌نامه از 10 تا 40 متغیر است؛ به طوری که نمرات بیشتر نشانگر عزت نفس بیشتر است [29 ،28]. نمره آلفای کرونباخ برای مطالعه حاضر، 0/77 بود که نشان‌دهنده پایایی درونی خوب مقیاس است.
داده‌های جمع آوری‌شده با استفاده از نسخه 22 نرم‌افزار SPSS تجزیه و تحلیل شدند که در ابتدا با استفاده از روش‌های آمار توصیفی، شامل میانگین و فراوانی، داده‌ها توصیف شدند. سپس روش‌های آماری استنباطی نظیر همبستگی پیرسون به منظور تعیین همبستگی بین متغیرهای اضطراب مرگ و عزت نفس استفاده شد. همچنین به منظور تعیین پیش‌گویی‌کننده‌های اضطراب مرگ و عزت نفس از مدل خطی رگرسیون استفاده شد. سطح معنی‌داری  0/0‌5>P در نظر گرفته شد. 
یافته‌ها
در این مطالعه 216 بیمار مبتلا به انفارکتوس حاد میوکارد با دامنه سنی 30 تا 96 سال و با میانگین و انحراف معیار 10/58±‌60/25 شرکت کردند. در این مطالعه، بیش از نیمی از شرکت‌کنندگان زن (116 نفر، 53/7 درصد) بودند. اکثر شرکت‌کنندگان متأهل (176 نفر، 81/7 درصد)، دارای وضعیت اقتصادی متوسط (153 نفر، 70/8 درصد) و منبع درآمدشان شخصی یا از حقوق بازنشستگی (179 نفر، 82/9 درصد) بود. بیش از نیمی از آنان بی‌سواد (117 نفر، 54/2 درصد) بودند و فقط 2/8 درصد تحصیلات دانشگاهی داشتند (جدول شماره 1). 

بر اساس جدول شماره 1، میانگین و انحراف معیار اضطراب مرگ و عزت نفس به ترتیب 11/62±‌44/95 و 2/04±12/48بود. نتایج حاصل از ضریب همبستگی پیرسون در جدول شماره 2، رابطه مثبت و معناداری بین اضطراب مرگ و عزت نفس بیماران قلبی نشان داد؛ به این معنا که با افزایش عزت نفس، اضطراب مرگ آن‌ها نیز بیشتر شده بود (1/675 تا 0/089 :b=0/882; CI:95%). در ابتدا بر اساس نتایج آزمون رگرسیون تک‌متغیره، متغیرهای جنسیت، وضعیت اقتصادی، سن و عزت نفس از عوامل پیشگویی‌کننده اضطراب مرگ بودند. اما پس از آن، متغیرهای وضعیت اقتصادی، سن، عزت نفس و اعتقاد مذهبی در مدل رگرسیون چند‌متغیره معنادار باقی ماندند (P<0/05). 
براساس نتایج به‌دست‌آمده از رگرسیون چند‌متغیره، وضعیت ضعیف و متوسط اقتصادی رابطه منفی و معنادار با اضطراب مرگ داشت (0/016=‌P). به این صورت که میزان اضطراب مرگ در افرادی که وضعیت ضعیف یا متوسط اقتصادی داشتند بیشتر بود. همچنین نتایج حاکی از وجود رابطه منفی و معنادار بین سن بیماران و اضطراب مرگ آن‌ها بود (0/456- تا 0/069-:95%CI) به این معنا که بیمارانی که سن کمتری داشتند با اضطراب مرگ بیشتر مواجه بودند. اعتقاد مذهبی بیماران با اضطراب مرگ آن‌ها رابطه معکوس و معناداری را نشان داد به نحوی که با افزایش اعتقادات مذهبی شرکت‌کنندگان، اضطراب مرگ آن‌ها کاهش می‌یابد (0/242- تا 2/612-:،b=-1/427, CI95%) (جدول شماره 2). 

بحث و نتیجه‌گیری 
نتیجه این مطالعه حاکی از آن بود که بیمارانی که عزت نفس بالاتری داشتند، اضطراب مرگ بالاتری را گزارش کردند. در این رابطه می‌توان گفت آنچه در میزان اضطراب مرگ بیماران قلبی مؤثر است، تنها عزت نفس نیست و دیگر عوامل فردی و اجتماعی نیز در این رابطه سهم بسزایی را ایفا می‌کنند. البته، انجام مطالعات بیشتر در گروه‌های جمعیتی متفاوت برای تأیید نتایج به‌دست‌آمده پیشنهاد می‌شود. مطالعه حاضر با هدف تعیین رابطه اضطراب مرگ و عزت نفس در بیماران مبتلا به انفارکتوس حاد میوکارد انجام شد. نتیجه این مطالعه حاکی از آن بود که بیمارانی که عزت نفس زیادی دارند، اضطراب مرگ بیشتری را گزارش کردند. اما برخلاف نتیجه این مطالعه، ‌چونگ‌ گزارش کردند که دانشجویانی که عزت نفس بالایی دارند اضطراب مرگ کمتری را تجربه می‌کنند [30]. همچنین در نتایج مطالعه آبیتا و همکاران و روتلژ نیز ارتباط منفی و معناداری بین این دو متغیر گزارش شده است [32 ،31].
در توجیه این نتایج مغایر می‌توان بیان داشت که آنچه در میزان تجربه اضطراب مرگ افراد مهم است تنها عزت نفس افراد نیست و دیگر عوامل فردی و اجتماعی نیز سهم بسزایی در سطح اضطراب مرگ بیماران خواهند داشت. از آنجایی که در بیماران قلبی، انتظار می‌رود پیامدهای تنش‌زای ناشی از بیماری‌شان در نحوه تفکر و نگرش آنان درباره مرگ تأثیر چشمگیری داشته باشد، احتمالاً تأثیر عزت نفس برای کاهش یا تعدیل، اضطراب مرگ را کاهش می دهد. البته این ادعا لزوم انجام تحقیقات بیشتر درباره اضطراب مرگ و ارتباط آن با عوارض بیماری را از طریق مطالعات کیفی و کمی ضروری می‌کند. 
نتایج مطالعه حاضر نشان داد بیماران با وضعیت اقتصادی ضعیف، سطوح بالاتری از اضطراب مرگ را تجربه کردند. در این راستا، میسلر معتقد است، افرادی که از لحاظ وضعیت اقتصادی و اجتماعی در موقعیت‌های بالاتر قرار دارند، به دلیل دسترسی بیشتر به خدمات و امکانات همچون تغذیه خوب، خانه و پناهگاه بهتر و از همه مهم‌تر مراقبت‌های بهداشتی مطلوب‌تر، کمتر دچار اضطراب مرگ می‌شوند [32]. چانگ و همکاران نیز گزارش کردند که دانشجویانی که وضعیت اقتصادی ضعیف داشتند، اضطراب مرگ بیشتری داشتند [30]. علاوه بر این، پژوهشگران در مطالعه‌ای دیگر روی مراقبان بیماران مبتلا به سرطان، وضعیت اقتصادی را یکی از عوامل مؤثر بر اضطراب مرگ دانستند؛ به طوری که اضطراب مرگ بیشتر با وضعیت اقتصادی ضعیف تا متوسط در ارتباط بود [33]
برخی دیگر از مطالعات بر این موضوع اتفاق نظر داشتند که سطح تحصیلات کمتر و به دنبال آن موقعیت شغلی پایین‌تر از عواملی است که وضعیت نامناسب اقتصادی را به دنبال دارد که بر همین اساس می‌تواند در ایجاد اضطراب مرگ افراد اثرگذار باشد [34]. با این حال، اساری و نوقانی لنکرانی ارتباط معناداری بین وضعیت اقتصادی‌اجتماعی و اضطراب مرگ سالمندان مطالعه‌شده، گزارش نکردند [35]. نتایج مطالعاتی دیگر نشان داد که شرکت‌کنندگان با وجود وضعیت اقتصادی و اجتماعی مطلوب اضطراب مرگ بیشتری را تجربه کردند [36، 37]. این نتایج مغایر می‌تواند به علت روش استفاده‌شده برای تعیین وضعیت اقتصادی شرکت‌کنندگان در مطالعات مختلف باشد.
در مطالعه حاضر، بیماران جوان‌تر، اضطراب مرگ بیشتری را نشان دادند. محققان با انجام مطالعه‌ای در افراد بیش از 18 سال، گزارش کردند که در مقایسه با افراد مسن، احساس اضطراب مرگ در میان جوانان بیشتر بوده است [16].
علاوه بر این، نتایج مطالعه سلیمانی و همکاران و بیداگ نشان‌دهنده‌ وجود سطوح بیشتر اضطراب مرگ در مراقبان جوان‌تر مبتلایان به سرطان و بستگان بیماران مبتلا به سرطان نیز بود [33، 38]. این نتیجه را می‌توان این‌گونه توجیه کرد که افراد مسن تجربه‌های بیشتری نسبت به مرگ دوستان و اعضای خانواده و درنتیجه آمادگی بیشتری برای رویارویی و پذیرش مرگ دارند. اگرچه، محققان پاکستانی اظهار داشتند که افراد مسن به فرض اینکه به زمان مرگ خود نزدیک شده‌اند، بیشتر به مرگ خود و دیگران فکر می‌کنند که این مسئله می‌تواند افزایش اضطراب مرگ را به دنبال داشته باشد [39]
نیل و همکاران نیز گزارش کردند که با افزایش سن، اضطراب مرگ در مبتلایان به سرطان پیشرفته افزایش می‌یابد [24]. به علاوه، گونن و همکاران نتوانستند ارتباط معناداری بین سن و اضطراب مرگ را در بیماران مبتلا به سرطان نشان دهند [14]. در ارتباط با این نتایج متفاوت می‌توان بیان داشت که بلوغ روان‌شناختی پیش‌بینی‌کننده قوی‌تر از سن برای اضطراب مرگ به شمار می‌رود و ترکیبی از سن و بلوغ روانی‌اجتماعی، با سطح تجربه اضطراب مرگ مرتبط است [16]
نتایج مطالعه ما، ارتباط معکوس و معناداری بین اضطراب مرگ و باورهای مذهبی را نشان داد؛ به این معنی که اعتقادات مذهبی بیشتر، با اضطراب مرگ کمتر همراه بود. این انتظار وجود دارد که حس هدفمند‌بودن زندگی و جاودانگی پس از مرگ در افرادی با اعتقادات مذهبی بالا در کاهش اضطراب مرگ در آنان مؤثر باشد [16]. در این راستا، نتایج مطالعات قبلی نشان داده بین انجام واجبات دینی و باور حقیقی به خداوند و جهان پس از مرگ، با اضطراب مرگ رابطه منفی معناداری وجود دارد [40، 41]. با این حال، راسموسن و جانسون بین جهت‌گیری مذهبی و اضطراب مرگ گروهی از دانشجویان ارتباط معناداری پیدا نکردند [42]. به‌کار‌بردن روش نمونه‌گیری دردسترس یکی از محدودیت‌های مطالعه ما بود؛ چراکه تعمیم نتایج را با دشواری روبه‌رو می‌کند. علاوه بر این شرکت در مطالعه کاملاً داوطلبانه بود و بیماران از محرمانه‌بودن پاسخ‌هایشان اطمینان یافتند، اما ممکن است به دلیل حساس‌بودن شرایط، بیماران پاسخ‌های غیرواقعی داده باشند که خارج از کنترل پژوهشگر بوده است. 

ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش

پژوهش حاضر در کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی قزوین با کد QUMS.REC.1394.11  تأیید شد. به شرکت‌کنندگان درباره محرمانه‌ماندن اطلاعات گرفته شده اطمینان داده شد. قبل از جمع‌آوری داده‌ها، از شرکت‌کنندگان رضایت کتبی گرفته شد.
حامی مالی
اﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ از ﻃﺮح ﺗﺤﻘﻴﻘﺎﺗﻲ است که دانشگاه علوم پزشکی قزوین از آن حمایت مالی کرده است.
مشارکت نویسندگان
مفهوم‌سازی و اعتبارسنجی: محمد علی سلیمانی؛ روش‌شناسی: محمدعلی سلیمانی، سیمین زرآبادی، سعید پهلوان شریف؛ تجزیه و تحلیل داده‌ها: سعید پهلوان شریف؛ جست‌وجوی منابع و آماده‌کردن پیش‌نویس اولیه: محمد‌علی سلیمانی، سیمین زرآبادی، سیده آمنه مطلبی؛ ویراستاری، مدیریت پروژه: محمد‌علی سلیمانی، سیده آمنه مطلبی.
تعارض منافع
 بنا به اظهار نظر نویسندگان، این مقاله تعارض منافع ندارد.
سپاسگزاری
از تمامی بیمارانی که در این مطالعه شرکت کرده اند و همچنین پرستاران بخش قلب و عروق بیمارستان بوعلی سینا قزوین تشکر می کنیم. همچنین از دانشگاه علوم پزشکی قزوین بخاطر کمک مالی قدردانی می کنیم.
References
  1. Asaria P, Elliott P, Douglass M, Obermeyer Z, Soljak M, Majeed A, et al. Acute myocardial infarction hospital admissions and deaths in England: a national follow-back and follow-forward record-linkage study. Lancet Publ Health. 2017; 2(4):e191-201. [DOI:10.1016/S2468-2667(17)30032-4]
  2. Ziaeian B, Fonarow GC. Epidemiology and aetiology of heart failure. Nat Rev Cardiol. 2016; 13(6):368. [DOI:10.1038/nrcardio.2016.25] [PMID] [PMCID]
  3. Samavat T, Hojatzadeh E, ShamsM AA, Mahdavi A, Bashti SH. Methods of prevention and control cardio vascular disease. Tehran: Mehravesh; 2013. [In Persian]
  4. Rashidipour-Fard N, Karimi M, Saraf-Bank S, Baghaei MH, Haghighatdoost F, Azadbakht L. Healthy eating index and cardiovascular risk factors among Iranian elderly individuals. ARYA Atherosclerosis. 2017; 13(2):56-65. [PMID] [PMCID]
  5. Krause N, Brand RJ, Arah OA, Kauhanen J. Occupational physical activity and 20-year incidence of acute myocardial infarction: Results from the kuopio ischemic heart disease risk factor study. Scand J Work Environ Health. 2015; 41(2):124-39. [DOI:10.5271/sjweh.3476] [PMID]
  6. Arboix A. Cardiovascular risk factors for acute stroke: Risk profiles in the different subtypes of ischemic stroke. World J Clin Cases. 2015; 3(5):418-29. [DOI:10.12998/wjcc.v3.i5.418] [PMID] [PMCID]
  7. Sin NL, Yaffe K, Whooley MA. Depressive symptoms, cardiovascular disease severity, and functional status in older adults with coronary heart disease: The heart and soul study. J Am Geriatr Soc. 2015; 63(1):8-15. [DOI:10.1111/jgs.13188] [PMID] [PMCID]
  8. Murphy BM, Higgins RO, Jackson AC. Anxiety, depression, and psychological adjustment after an acute cardiac event. Handbook of Psychocardiology. In: Alvarenga ME, Byrne D, editors. Handbook of Psychocardiology. Berlin: Springer; 2015. [DOI:10.1007/978-981-4560-53-5_57-1]
  9. Cowie MR, Anker SD, Cleland JG, Felker GM, Filippatos G, Jaarsma T, et al. Improving care for patients with acute heart failure: Before, during and after hospitalization. ESC Heart Fail. 2014; 1(2):110-45. [DOI:10.1002/ehf2.12021] [PMID]
  10. Celano CM, Millstein RA, Bedoya CA, Healy BC, Roest AM, Huffman JC. Association between anxiety and mortality in patients with coronary artery disease: A meta-analysis. Am Heart J. 2015; 170(6):1105-15. [DOI:10.1016/j.ahj.2015.09.013] [PMID] [PMCID]
  11. Valikhani A, Yarmohammadi-Vasel M. [The relationship between attachment styles and death anxiety among cardiovascular patients. J Kerman Univ Med Sci. 2014; 21(4):355-67. [In Persian]
  12. Iverach L, Menzies RG, Menzies RE. Death anxiety and its role in psychopathology: Reviewing the status of a transdiagnostic construct. Clin Psychol Rev. 2014; 34(7):580-93. [DOI:10.1016/j.cpr.2014.09.002] [PMID]
  13. Hlubocky FJ, Muffly LS, Gomez JX, Breitenbach K, Cella D, McNeer JL, et al. Death anxiety, psychological distress, and Quality of Life (QOL) in Adolescent and Young Adult (AYA) cancer patients with hematologic malignancies in early survivorship. J Clin Oncol. 2016; 34(Suppl 15):10073-3. [DOI:10.1200/JCO.2016.34.15_suppl.10073]
  14. Gonen G, Kaymak SU, Cankurtaran ES, Karslioglu EH, Ozalp E, Soygur H. The factors contributing to death anxiety in cancer patients. J Psychosoc Oncol. 2012; 30(3):347-58. [DOI:10.1080/07347332.2012.664260] [PMID]
  15. Reyes MES, Amistoso MNG, Babaran CAC, Bulaong GBM, Reyes VDM, Tubig NN. Death anxiety and self-esteem of filipino youths and older adults. N Am J Psychol. 2017; 19(2):435-50. 
  16. Krause N, Pargament KI, Ironson G. In the shadow of death: Religious hope as a moderator of the effects of age on death anxiety. J Gerontol B Psychol Sci Soc Sci. 2018; 73(4):696-703. [DOI:10.1093/geronb/gbw039]
  17. Ziapour SS, Dusti Y, Abbasi Asfajir A. Correlation between religious orientation and death anxiety. J Psychol Behav Stud. 2014; 2(1):20-9.
  18. Delgado-Guay MO, Parsons HA, Hui D, Cruz MGDl, Thorney S, Bruera E. Spirituality, religiosity, and spiritual pain among caregivers of patients with advanced cancer. Am J Hosp Palliat Med. 2013; 30(5):455-61. [DOI:10.1177/1049909112458030] [PMID]
  19. Goldenberg J, Boyd P, Arndt J, Spina M. Bridging health and death: Insights and questions from a terror management health model. In: Harvell AL, Nisbett GS, editors. Denying Death. Abingdon: Taylor & Francis; 2016. 
  20. Maxfield M, John S, Pyszczynski T. A terror management perspective on the role of death-related anxiety in psychological dysfunction. Humanist Psychol. 2014; 42(1):35-53. [DOI:10.1080/08873267.2012.732155]
  21. Sowislo JF, Orth U. Does low self-esteem predict depression and anxiety? A meta-analysis of longitudinal studies. Psychol Bull. 2013; 139(1):213-40. [DOI:10.1037/a0028931] [PMID]
  22. Shida J, Sugawara K, Goto J, Sekito Y. Relationship between self‐esteem and living conditions among stroke survivors at home. Jpn J Nurs Sci. 2014; 11(4):229-40. [DOI:10.1111/jjns.12024] [PMID]
  23. Routledge C. Failure causes fear: The effect of self-esteem threat on death-anxiety. J Soc Psychol. 2012; 152(6):665-9. [DOI:10.1080/00224545.2012.691915] [PMID]
  24. Neel C, Lo C, Rydall A, Hales S, Rodin G. Determinants of death anxiety in patients with advanced cancer. BMJ Support Palliat Care. 2015; 5(4):373-80. [DOI:10.1136/bmjspcare-2012-000420]
  25. Wisman A, Heflick N, Goldenberg JL. The great escape: The role of self-esteem and self-related cognition in terror management. J Exp Soc Psychol. 2015; 60:121-32. [DOI:10.1016/j.jesp.2015.05.006]
  26. Templer DI. The construction and validation of a death anxiety scale. J Gen Psychol. 1970; 82(2):165-77. [DOI:10.1080/00221309.1970.9920634] [PMID]
  27. Soleimani MA, Yaghoobzadeh A, Bahrami N, Sharif SP, Sharif Nia H. Psychometric evaluation of the Persian version of the Templer’s death anxiety scale in cancer patients. Death Stud. 2016; 40(9):547-57. [DOI:10.1080/07481187.2016.1187688] [PMID]
  28. Rosenberg M. Rosenberg Self-Esteem scale (RSE). In: Ciarrochi J, Bilich L, editors. Process Measures of Potential Relevance to ACT. Wollongong: University of Wollongong; 1965. [DOI:10.1037/t01038-000]
  29. Rajabi GH, Bohlel N. The reliability and validity of Rosenberg self-esteem scale in freshman students of Shahid Chamran University of Ahvaz. J Educ Psychol Res. 2008; 8(2):33-48. [In Persian]
  30. Chung MY, Cha KS, Cho OH. Correlation between self-esteem, death anxiety, and spiritual wellbeing in Korean University students. Korean J Adult Nurs. 2015; 27(3):367-74. [DOI:10.7475/kjan.2015.27.3.367]
  31. Abeyta AA, Juhl J, Routledge C. Exploring the effects of self-esteem and mortality salience on proximal and distally measured death anxiety: A further test of the dual process model of terror management. Motiv Emot. 2014; 38(4):523-8. [DOI:10.1007/s11031-014-9400-y]
  32. Missler M, Stroebe M, Geurtsen L, Mastenbroek M, Chmoun S, Van Der Houwen K. Exploring death anxiety among elderly people: A literature review and empirical investigation. OMEGA-J Death Dying. 2012; 64(4):357-79. [DOI:10.2190/OM.64.4.e]
  33. Soleimani MA, Lehto RH, Negarandeh R, Bahrami N, Chan YH. Death anxiety and quality of life in Iranian caregivers of patients with cancer. Cancer Nurs. 2017; 40(1):E1-10. [DOI:10.1097/NCC.0000000000000355] [PMID]
  34. Hasan Zehi E. [Prediction of death anxiety in elderly based on demographic characteristics and spiritual components (Persian)] [MSc. Thesis]. Shiraz: Shiraz University; 2012.
  35. Assari S, Lankarani MM. Race and gender differences in correlates of death anxiety among elderly in the United States. Iran J Psychiatry Behav Sci. 2016; 10(2):e2024. [DOI:10.17795/ijpbs-2024] [PMID] [PMCID]
  36. Robinson PJ, Wood K. Fear of death and physical illness: A personal construct approach. Death Educ. 1983; 7(2-3):213-28. [DOI:10.1080/07481188308252163] [PMID]
  37. Postolică R, Enea V, Dafinoiu I, Petrov I, Azoicăi D. Association of sense of coherence and supernatural beliefs with death anxiety and death depression among Romanian cancer patients. Death Stud. 2019; 43(1):9-19. [DOI:10.1080/07481187.2018.1430083] [PMID]
  38. Beydag KD. Factors affecting the death anxiety levels of relatives of cancer patients undergoing treatment. Asian Pac J Cancer Prev. 2012; 13(5):2405-8. [DOI:10.7314/APJCP.2012.13.5.2405] [PMID]
  39. Suhail K, Akram S. Correlates of death anxiety in Pakistan. Death Stud. 2012; 26(1):39-50. [DOI:10.1080/07481180210146] [PMID]
  40. Bahrami N, Moradi M, Soleimani M, Kalantari Z, Hosseini F. Death anxiety and its relationship with quality of life in women with cancer. Iran J Nurs. 2013; 26(82):51-61. [In Persian]
  41. Henrie J, Patrick JH. Religiousness, religious doubt, and death anxiety. Int J Aging Human Dev. 2014; 78(3):203-27. [DOI:10.2190/AG.78.3.a] [PMID]
  42. Rasmussen CH, Johnson ME. Spirituality and religiosity: Relative relationships to death anxiety. OMEGA-J Death Dying. 1994; 29(4):313-8. [DOI:10.2190/D1M9-3W6J-FY33-G3HQ]
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: پزشکی اجتماعی

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی قزوین می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2020 All Rights Reserved | The Journal of Qazvin University of Medical Sciences

Designed & Developed by : Yektaweb