دوره 23، شماره 2 - ( خرداد و تیر 1398 )                   جلد 23 شماره 2 صفحات 104-115 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Yeke Fallah L, Talebi F, Ghorbani A, Mafi M. Factors Affecting Hypoglycemia Fear in Patients With Type 2 Diabetes. J Qazvin Univ Med Sci. 2019; 23 (2) :104-115
URL: http://journal.qums.ac.ir/article-1-2720-fa.html
یکه فلاح لیلی، طالبی فرزانه، قربانی اعظم، مافی مریم. عوامل مؤثر بر ترس از هیپوگلیسمی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی قزوین. 1398; 23 (2) :104-115

URL: http://journal.qums.ac.ir/article-1-2720-fa.html


1- گروه پرستاری مراقبت‌های ویژه، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات‌ درمانی قزوین، قزوین، ایران.
2- گروه پرستاری مراقبت‌های ویژه، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات‌ درمانی قزوین، قزوین، ایران. ، farzaneh.talebi1043@gmail.com
3- گروه پرستاری مراقبت‌های ویژه، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات‌ درمانی قزوین، قزوین، ایران.؛ مرکز تحقیقات بیماری‌های متابولیک، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات ‌درمانی قزوین ، قزوین ، ایران.
متن کامل [PDF 3672 kb]   (113 دریافت)     |   چکیده (HTML)  (444 مشاهده)
متن کامل:   (48 مشاهده)
مقدمه 
با اینکه شیوع هر دو نوع دیابت نوع 1 و 2 در حال افزایش است، اما انتظار می‌رود شیوع دیابت نوع 2 با توجه به افزایش شیوع کم‌تحرکی و چاقی با سرعت بیشتری افزایش یابد [1]. دیابت شیرین در حال حاضر یکی از رایج‌ترین و مهم‌ترین اختلالات متابولیک در جهان است که تقریباً یک نفر از هر 11 نفر را درگیر کرده است [2، 3]. برآورد شده است که تعداد مبتلایان به دیابت تا سال 2035 به 600 میلیون نفر افزایش خواهد یافت که 80 درصد آن‌ها در کشورهای درحال توسعه زندگی می‌کنند [4].
 آخرین آمار منتشر‌شده از سوی فدراسیون بین‌المللی دیابت نشان می‌دهد در افراد سنین بین 65 تا 99 سال، 112 میلیون و 800 هزار نفر در جهان به دیابت مبتلا هستند. با شیوع 8/18 درصد، اگر این روند ادامه پیدا کند تا سال 2045 میلادی 253 میلیون و 400 هزار نفر از افراد بیش از 65 سال، مبتلا به دیابت خواهند شد [5]. طبق آمار انجمن دیابت ایران در سال 1385، نزدیک به چهار میلیون نفر مبتلا به دیابت در گروه سنی بزرگسال در ایران وجود دارد که بر اساس آمارهای بین‌المللی، هر 15 سال تعداد این بیماران سه برابر می‌شود [6].
هدف از درمان دیابت پایین‌آوردن میزان قند خون و جلوگیری از عوارض بیماری است [7، 8]. دیابت عوارض گوناگونی دارد و یکی از عوارض مهم آن هیپوگلیسمی است [9]. در صورتی که گلوکز خون به سطح طبیعی نزدیک شود، خطر هیپوگلیسمی که تهدید‌کننده حیات است، افزایش می‌یابد [10]. بنابراین یکی از اهداف عمده درمان، پیشگیری از هیپوگلیسمی است [11]. هیپوگلیسمی در مبتلایان به دیابت موجب اختلال جسمی و روانی‌اجتماعی، اضطراب و استرس می‌شود و ممکن است خودمراقبتی و کنترل قند خون را تحت تأثیر قرار دهد که در مواردی حتی باعث مرگ می‌شود [12، 13]. هیپوگلیسمی شدید و مکرر به ترس از هیپوگلیسمی منجر می‌شود که ترس از هیپوگلیسمی نیز تأثیرات منفی بر دیابت و کنترل آن دارد [14]. 
واژه ترس از هیپوگلیسمی برای نشان‌دادن علائم شدیدی مثل اضطراب در افراد دیابتی و خانواده‌هایشان استفاده می‌شود که موجب نگرانی درباره افت قند خون و بروز رفتارهای اجتنابی نظیر نظارت بیش از حد بر قند خون، کاهش مصرف انسولین و درمان بیش از حد هیپوگلیسمی می‌شود [15، 16]. با وجود این رفتارها، کنترل قند خون به‌خوبی صورت نمی‌گیرد که موجب افزایش خطر و بروز مشکلات مرتبط با دیابت و مشکلات روانی‌اجتماعی می‌شود [14]. همچنین این رفتارهای ناسازگار در بیماران مبتلا به هیپوگلیسمی ممکن است به هایپرگلیسمی مکرر یا پایدار و افزایش خطر عوارض دیگر دیابت منجر شود [17].
ترس از هیپوگلیسمی به نظارت و توجه بیشتری نیاز دارد تا به واسطه آن بتوان به رفتارهای بیماران دیابتی پی برد [13]. در همین راستا برخی مطالعات، به بررسی عواملی همچون نوع درمان، جنسیت، تأهل، سن و طول مدت ابتلا به دیابت که بر ترس از هیپوگلیسمی تأثیر دارد پرداخته‌اند [18، 19]. در جامعه امروزی که ترس از هیپوگلیسمی به عنوان یکی از عوارض مهم‌ترین بیماری مزمن در جهان، مطرح است [2، 9، 11].
 باید مطالعات بیشتری درباره ترس از هیپوگلیسمی و عوامل مؤثر بر آن صورت بگیرد تا راهکارهایی برای کاهش عوارض و کنترل هرچه بهتر عوارض دیابت ایجاد شود. این موضوع در جوامع دیگر به طور گسترده‌تری نسبت به ایران مورد توجه است. با توجه به محدود‌بودن اطلاعات بومی مربوط به ترس از هیپوگلیسمی، پژوهشگرانِ این مطالعه ترغیب شدند به این موضوع جدید توجه کنند. این مطالعه با هدف بررسی عوامل مؤثر بر ترس از هیپوگلیسمی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه‌کننده به درمانگاه‌های بیمارستان ولایت قزوین انجام شد.
مواد و روش‌ها
این مطالعه توصیفی‌تحلیلی به صورت مقطعی عوامل مؤثر بر ترس از هیپوگلیسمی در بیماران دیابتی در سال 1396 را بررسی کرد. داده‌های مطالعه از بیماران دیابتی نوع 2 مراجعه‌کننده به درمانگاه و بخش‌های بیمارستان ولایت شهر قزوین به صورت دردسترس جمع‌آوری شد. تعداد 360 بیمار مبتلا به دیابت در این مطالعه شرکت داشتند. معیار ورود به مطالعه شامل سن بالای 18 سال تا 65 سال و ابتلا به بیماری دیابت نوع 2 طبق تأیید کتبی پزشک متخصص فوق غدد بود و معیارهای خروج شامل خانم‌های باردار، افراد دیابتی نوع 1 و ابتلا به مشکلات روحی حاد یا بیماری خاص (طبق تشخیص پزشک) در شش هفته گذشته بود.
ابزار پژوهش در این مطالعه پرسش‌نامه‌ای شامل دو بخش بود که بخش اول اطلاعات جمعیت‌شناختی شامل سن، جنسیت، وضعیت تأهل، تحصیلات، شغل، مدت ابتلا به بیماری، نوع درمان و بیماری‌های زمینه‌ای و بخش دوم پرسش‌نامه ترس از هیپوگلیسمی بود. در این مطالعه ترس از هیپوگلیسمی با استفاده از زیر مقیاس نگرانی Hypoglycemia Fear Survey اندازه‌گیری شد. این ابزار شامل 18 سؤال است که درجه ترس بیمار را طی شش ماه گذشته اندازه‌گیری می‌کرد و محدوده امتیازات آن از صفر تا 72 بود. 
همچنین نمرات هر سؤال به صورت لیکرت پنج‌گزینه‌ای از صفر تا چهار بود. نمرات بالاتر بیانگر ترس بیشتر از هیپوگلیسمی در بیماران است. این پرسش‌نامه در مطالعات متعددی نیز استفاده شده که روایی و پایایی آن در مطالعه آمیئل و همکاران با ضریب آلفای کرونباخ 0/87 تأیید شد [20]. پایایی این ابزار به روش بازآزمایی برابر با 0/76 است [21]. همچنین در مطالعه مؤمنی و همکاران پس از ترجمه و بازترجمه، روایی پرسش‌نامه به روش روایی محتوایی و پایایی نیز به روش همبستگی درونی تعیین شد که ضریب آلفای کرونباخ برای پرسش‌نامه 0/96 به دست آمد [13].
شرکت بیماران دیابتی در پژوهش کاملاً اختیاری بود و آن‌ها برای شرکت یا کناره‌گیری از مطالعه آزادی کامل داشتند. جمع‌آوری اطلاعات از درمانگاه بیمارستان ولایت شهر قزوین در مدت شش ماه انجام شد و افراد به صورت دردسترس و طبق معیارهای ورود و با درنظرگرفتن رضایت آن‌ها و رعایت ملاحظات اخلاقی وارد مطالعه شدند و و در روند پرسشگری قرار گرفتند.
داده‌ها پس از جمع‌آوری با استفاده از نسخه 24 نرم‌افزار SPSS تجزیه و تحلیل شدند. برای توصیف نمونه مورد‌مطالعه از جداول توصیفی و فراوانی و آماره‌های توصیفی شامل میانگین و انحراف معیار استفاده شد. عادی‌بودن نمرات ترس بیماران به صورت کلی و در سطوح سایر متغیرهای جمعیت‌شناختی با استفاده از آزمون کولموگروف اسمیرنف و شاپیرو تأیید شده است 
 همچنین برای بررسی نمرات ترس از هیپوگلیسمی در سطوح متغیر‌های جمعیت‌شناختی، از آزمون تی مستقل و تحلیل واریانس یک‌طرفه استفاده و برای بررسی اثر سایر متغیرهای مستقل بر ترس از هیپوگلیسمی بیماران دیابتی از مدل رگرسیون چندگانه خطی استفاده شده است. سطح معنی‌داری کمتر از 05/0 در نظر گرفته شد. 
یافته‌ها
از 360 بیمار بررسی‌شده بیشتر آن‌ها (235 نفر، 65/3 درصد) زن بودند. بیشتر افراد (348 نفر، 96/7 درصد) متأهل و از نظر میزان تحصیلات، 178 نفر (49/4 درصد) بی‌سواد بودند. همچنین از نظر وضعیت اشتغال 191 نفر (53/1 درصد) خانه‌دار بودند. 
از میان کل بیماران، 306 نفر (85 درصد) سابقه بیماری زمینه‌ای داشتند و از میان بیماری‌های زمینه‌ای، 51 نفر (16/6 درصد) بیماری‌های قلبی‌عروقی را به عنوان بیشترین نوع بیماری همراه با دیابت بیان کردند. همچنین 311 فرد (86/5 درصد) از بیماران دیابتی دچار عوارض بلندمدت دیابت شده‌اند که بیشترین عوارض در میان افراد، متوجه دستگاه عصبی بوده است (185 نفر، 59/9 درصد). همچنین از بین کل بیماران شرکت‌کننده، 153 نفر (42/5 درصد) تحت درمان خوراکی بودند. میانگین کل نمره ترس از هیپوگلیسمی بیماران در این مطالعه 8/6±‌22/07 بود. در این مطالعه بین جنس و ترس از هیپوگلیسمی ارتباط معنی‌دار مشاهده شد (0/02=P) و نمره ترس از هیپوگلیسمی در زنان (10/9±‌23/43) از مردان (13/01±19/48) بیشتر بود. 
در این مطالعه بین سطوح تحصیلی و ترس از هیپوگلیسمی ارتباط معناداری یافت شد (0/05=P) و کمترین نمره ترس از هیپوگلیسمی در افرادی مشاهده شد که تحصیلات دانشگاهی داشتند (13/46±17/55). همچنین ارتباط معناداری بین شغل و ترس از هیپوگلیسمی یافت شد (052/0=P) و افرادی که استخدام بودند کمترین نمره ترس از هیپوگلیسمی را داشتند (9/63±15/47). همچنین نوع درمان نیز متغیری بود که با ترس از هیپوگلیسمی در ارتباط بود (001/0>P) و افراد تحت درمان با قرص‌های خوراکی ضددیابت کمترین ترس از هیپوگلیسمی را داشتند (11/93±‌18/92) (جدول شماره 1). 


در تحلیل رگرسیونی عوامل مؤثر بر ترس از هیپوگلیسمی در میان گرو‌هایی که نوع درمان متفاوت داشتند و گروه‌هایی که عوارض بلندمدت داشتند و گروه‌هایی که نداشتند و همچنین میان گروه‌هایی با جنسیت متفاوت ارتباط معنادار وجود داشت.(جدول شماره 2). با تغییر در روش درمانی بیماران، نمره ترس از هیپوگلیسمی متفاوت می‌شود؛ به طوری که نمره ترس از هیپوگلیسمی بیماران تحت درمان با انسولین در مقایسه با بیماران تحت درمان با قرص به میزان0/27 بالاتر بود (27/0β= ،001/0P<). هچنین نمره ترس از هیپوگلیسمی در بیماران تحت درمان با قرص و انسولین در مقایسه با بیماران تحت درمان با قرص 0/18 بالاتر است (β=0/18 ،0/001>P).



 


 با توجه به یافته‌ها در بیماران دیابتی وجود و نبود عوارض بلند‌مدت بر ترس از هیپوگلیسمی تأثیر داشته است؛ به طوری که بیماران با عوارض بلند‌مدت در مقایسه با بیماران بدون عوارض بلند‌مدت به میزان 19/0 نمره ترس از هیپوگلیسمی بالاتری داشته‌اند (P<0/001، β=‌0/19). همچنین در بیماران زن دیابتی در مقایسه با مردان نمره ترس از هیپوگلیسمی 0/15 بالاتر گزارش شده است (P<0/00، β‌=‌0/15).
در تحلیل مدل رگرسیونی زمانی که تأثیر عوامل بر یکدیگر (ضریب رگرسیونی استاندارد β) سنجیده می‌شود، تنها نوع درمان را می‌توان به عنوان عامل مؤثری یافت که به طور معناداری بر ترس از هیپوگلیسمی بیماران دیابتی تأثیر می‌گذارد؛ به طوری که نمره ترس از هیپوگلیسمی بیماران تحت درمان با انسولین در مقایسه با بیماران تحت درمان با قرص به میزان 712/3 نمره بالاتر بود (β=3/712 ،0/001>P). همچنین نمره ترس از هیپوگلیسمی در بیماران تحت درمان با قرص و انسولین در مقایسه با بیماران تحت درمان با قرص 175/2 بالاتر است (β=1/175 ،0/030>P) (جدول شماره 2).
بحث و نتیجه‌گیری
نتایج این مطالعه نشان داد نوع درمان بیماری دیابت با ترس از هیپوگلیسمی در ارتباط است که این یافته پس از بررسی ضریب رگرسیون چندگانه و تک‌متغیره نیز برقرار بود؛ به طوری که بیماران تحت درمان با انسولین ترس از هیپوگلیسمی بیشتری نسبت به بیماران تحت درمان با قرص‌های خوراکی داشتند. همچنین بیماران تحت درمان با روش ترکیبی (قرص و انسولین) نیز ترس از هیپوگلیسمی بیشتری نسبت به بیماران تحت درمان با قرص‌های خوراکی داشتند و نتایج این مطالعه همسو با سایر مطالعات است؛ به طوری که هاجوس و همکاران و ساکان و همکاران در مطالعات خود گزارش کردند بیمارانی که از انسولین استفاده می‌کنند به دلیل تعدد وجود هیپوگلیسمی شدید، ترس از هیپوگلیسمی بیشتری دارند و از نظر عاطفی وضعیت مناسبی ندارند و استرس بالایی نیز دارند[22، 23].
 طبق سایر مطالعات نیز شواهد پایداری وجود دارد که نشان می‌دهد نگرانی به صورت قابل توجهی با دوره‌های هیپوگلیسمی شدید تجربه‌شده در 12 ماه گذشته در ارتباط بوده است [23، 24]. کسانی که حداقل یک واقعه هیپوگلیسمی شدید در شش ماه گذشته را تجربه کرده بودند، افت روانی زیاد، استرس دیابت بیشتر، رفاه عمومی کمتر و خودکارآمدی پایین‌تری را برای مدیریت دیابت داشتند [25]. همچنین تأثیر انسولین‌درمانی بر ترس از هیپوگلیسمی در مطالعه بلندز نیز گزارش شده است [24].
در مطالعه حاضر، ارتباط معناداری بین جنسیت و ترس از هیپوگلیسمی یافت شد که در بررسی ضریب رگرسیون تک‌متغیره نیز این ارتباط برقرار بود، اما در بررسی ضریب رگرسیون چندگانه ارتباط معناداری یافت نشد؛ به طوری که زنان ترس از هیپوگلیسمی بیشتری نسبت به مردان داشتند. در مطالعه مارتین و همکاران نیز به این یافته تأکید شده است که زنان نسبت به مردان ترس از هیپوگلیسمی بیشتری دارند [10]. همچنین در سایر مطالعات نیز ترس از هیپوگلیسمی در زنان شایع‌تر از مردان بوده است [28-26]. 
علاوه بر این دیدریچ و همکاران گزارش دادند در مردان، ترس از هیپوگلیسمی با تعداد هیپوگلیسمی علامت‌دار، ناآگاهی از هیپوگلیسمی و افزایش نظارت بر قند خون و در زنان ترس از هیپوگلیسمی با علائم هیپوگلیسمی در زمان هیپوگلیسمی به دلیل تفسیر بیش از حد علائم مرتبط بوده است [29]. اما دو متغیر شغل و سطح تحصیلات نیز سایر متغیرهایی بودند که در این مطالعه با ترس از هیپوگلیسمی ارتباط معنادار داشتند. اما بررسی رگرسیون چندگانه و تک‌متغیره هرکدام از این متغیرها فاقد ارتباط معنادار بود. ارتباط شغل و ترس از هیپوگلیسمی در برخی از مطالعات گزارش شده است. در مطالعه مؤمنی و همکاران ترس از هیپوگلیسمی در افراد شاغل بیشتر از افراد غیرشاغل و خانه‌دار بوده است [13].
گزارش شده است که ترس از هیپوگلیسمی موجب کاهش توانایی انجام عملکردهای شغلی می‌شود [30]. در مطالعه‌ای که برود و همکاران انجام دادند از 1404 فرد شرکت‌کننده، 972 بیمار شاغل، رویدادهای هیپوگلیسمی را تجربه کرده بودند که 18/3درصد از آن‌ها به طور متوسط 9/9 ساعت در ماه از کار غیبت داشتند [31]. در این مطالعه افراد تحصیل‌کرده ترس از هیپوگلیسمی کمتری داشتند و با افزایش سطوح تحصیلات نیز ترس از هیپوگلیسمی کمتر بود. 
در تبیین این یافته می‌توان گفت افراد تحصیل‌کرده حساسیت بیشتری در ارتباط با بیماری خود دارند و به مطالعه بیشتری می‌پردازند. ارتباط بین افزایش سطوح تحصیلات و کاهش ترس از هیپوگلیسمی در بسیاری از مطالعات یافت شده است [15]. در این مطالعه بین سن و طول مدت ابتلا به بیماری دیابت و ترس از هیپوگلیسمی ارتباط معناداری مشاهده نشد. در مطالعات مختلف نیز الگوی پایداری از ارتباط بین سن و دوره دیابت وجود ندارد [15]. در برخی مطالعات گزارش شده است که ترس از هیپوگلیسمی در افراد جوان شایع‌تر است و برخی مطالعات نیز ترس از هیپوگلیسمی را در افراد سالمند شایع‌تر دانسته‌اند [26 ،23]. 
همچنین در مطالعه ارول و همکاران، نتایج حاکی از این بود که بیماران دیابتی نوع 1 که تحت انسولین‌تراپی هستند نسبت به دیابت نوع 2 دفعات بیشتر و شدیدتری از هیپوگلیسمی را تجربه می‌کنند و ترس و نگرانی از هیپوگلیسمی بیشتری دارند [14]. نتایج این مطالعه نشان داد درمان با انسولین، تحصیلات، شغل و جنسیت از جمله عوامل مؤثر بر ترس از هیپوگلیسمی هستند. بنابراین توصیه می‌شود تمام بیماران دیابتی به‌ویژه بیماران تحت درمان با انسولین از نظر ترس از هیپوگلیسمی بررسی شوند و مطالعات مداخله‌ای برای اداره این ترس در این بیماران انجام شود. همچنین با توجه به شیوع بیشتر ترس از هیپوگلیسمی در بیماران تحت درمان با انسولین توصیه می‌شود پیش از شروع درمان با انسولین آموزش‌های دقیق در ارتباط با نحوه عملکرد انسولین و نحوه مدیریت فعالیت‌ها و عملکرد شغلی در بیماران ارائه شود.
از محدودیت‌های این مطالعه می‌توان به مقطعی‌بودن مطالعه و انتخاب یک مرکز درمانی اشاره کرد. پیشنهاد می‌شود تمام بیماران دیابتی، به‌ویژه بیماران تحت درمان با انسولین از نظر ترس از هیپوگلیسمی بررسی شوند و به دنبال شناسایی ترس از هیپوگلیسمی از روش‌های مناسب برای کنترل و اداره ترس از افت قند خون آن‌ها استفاده شود. همچنین پیشنهاد می‌شود در آینده مطالعاتی با اهداف بررسی روش‌های کنترل و اداره هیپوگلیسمی و ترس از آن در بیماران دیابتی نوع 1 و 2 با روش‌های درمانی متفاوت انجام شود.
ملاحظات اخلاقی
پیروی از اصول اخلاق پژوهش

این مطالعه در کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی قزوین با کد IR.QUMS.REC.1396.281 تأیید شده است.
حامی مالی
این مقاله برگرفته از پایان‌نامه کارشناسی ارشد فرزانه طالبی در گروه پرستاری مراقبت‌های ویژه، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات‌ درمانی قزوین است.
مشارکت نویسندگان 
مفهوم‌سازی، روش‌شناسی، نگارش پروپوزال، اعتبارسنجی، منابع، ویراستاری، نظارت و مدیریت پروژه: لیلی یکه فلاح، فرزانه طالبی، اعظم قربانی؛ تجزیه و تحلیل داده‌ها: مریم مافی؛ تأیید نسخه نهایی: همه نویسندگان.
تعارض منافع
 بنا به اظهار نویسندگان هیچ تعارض منافعی در این مطالعه وجود ندارد.
References
  1. Baum K, Votteler T, Schiab J. Efficiency of vibration exercise for glycemic control in type 2 diabetes patients. Int J Med Sci. 2007; 4(3):159-63. [DOI:10.7150/ijms.4.159] [PMID] [PMCID]
  2. World Health Organization. World health organization diabetes fact sheet. [Internet]. 2018 [Updated 2018 October 30]. Available From: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diabetes
  3. Buela LS, Zulueta MG. Methods, tools and systems for the assessment, prevention, management and treatment selection for type 2 diabetes. Geneva: World Intellectual Property Organization; 2018.
  4. Bakker K, Apelqvist J, Lipsky B, Van Netten JJ, IWGDF. The 2015 IWGDF guidance documents on prevention and management of foot problems in diabetes: Development of an evidence‐based global consensus. Diabetes/ Metabolism Research and Reviews. 2016; 32(Suppl. 1):2-6. [DOI:10.1002/dmrr.2694] [PMID]
  5. World Health Organization, IFD. Definition and diagnosis of diabetes mellitus and intermediate hyperglycemia. Geneva: WHO Document Production Services; 2006.
  6. Khandouzi N, Shidfar F, Rajab A, Rahideh T, Hosseini P, Mir Taheri M. The effects of ginger on fasting blood sugar, hemoglobin A1c, apolipoprotein B, apolipoprotein AI and malondialdehyde in type 2 diabetic patients. Iran J Pharm Res. 2015; 14(1):131-40. [PMID] [PMCID]
  7. Pettersson B, Rosenqvist U, Deleskog A, Journath G, Wändell P. Self-reported experience of hypoglycemia among adults with type 2 diabetes mellitus (Exhype). Diabetes Res Clin Pract. 2011; 92(1):19-25. [DOI:10.1016/j.diabres.2010.12.005] [PMID]
  8. Ahmadi A, Hasanzadeh J, Rajaefard A. Metabolic control and care assessment in patients with type 2 diabetes in Chaharmahal & Bakhtiyari Province 2008. Iran J Endocrinol Metab. 2009; 11(1):33-9. [In Persian]
  9. Hazavehei SM, Khani Jeihooni A, Hasanzadeh A, Amini S. The effect of educational program based on BASNEF model for eye care in non-insulin dependent diabetic patients. J Res Health Sci. 2010; 10(2):81-90.[PMID]
  10. Martyn-Nemeth P, Quinn L, Penckofer S, Park C, Hofer V, Burke L. Fear of hypoglycemia: Influence on glycemic variability and self-management behavior in young adults with type 1 diabetes. J Diabetes Complications. 2017; 31(4):735-41. [DOI:10.1016/j.jdiacomp.2016.12.015] [PMID] [PMCID]
  11. Williams SA, Pollack MF, DiBonaventura M. Effects of hypoglycemia on health-related quality of life, treatment satisfaction and healthcare resource utilization in patients with type 2 diabetes mellitus. Diabetes Res Clin Pract. 2011; 91(3):363-70. [DOI:10.1016/j.diabres.2010.12.027] [PMID]
  12. Gupta G, Dahiya R, Singh M, Tiwari J, Sah S, Ashwathanarayana M, et al. Role of liraglutide in a major complication of diabetes: A critical review of clinical studies. Bull Pharm Res. 2018; 8(1):155-64. [DOI:10.21276/bpr.2018.8.1.4]
  13. Momeni M, Ziaee A, Ghorbani A. Predictors of hypoglycemia fear in patients with type 2 diabetes under treatment of oral anti-hyperglycemic agents. Iran J Endocrinol Metab. 2016; 18(1):28-36. [In Persian]
  14. Erol O, Enc N. Hypoglycemia fear and self-efficacy of Turkish patients receiving insulin therapy. Asian Nurs Res. 2011; 5(4):222-8. [DOI:10.1016/j.anr.2011.12.001] [PMID]
  15. Gonder-Frederick L, Nyer M, Shepard JA, Vajda K, Clarke W. Assessing fear of hypoglycemia in children with type 1 diabetes and their parents. Diabetes Manag. 2011; 1(6):627-39. [DOI:10.2217/dmt.11.60] [PMID] [PMCID]
  16. Driscoll KA, Raymond J, Naranjo D, Patton SR. Fear of hypoglycemia in children and adolescents and their parents with type 1 diabetes. Curr Diab Rep. 2016; 16(8):77-91. [DOI:10.1007/s11892-016-0762-2] [PMID] [PMCID]
  17. Grammes J, Schäfer M, Benecke A, Löw U, Klostermann AL, Kubiak T, et al. Fear of hypoglycemia in patients with type 2 diabetes: The role of interoceptive accuracy and prior episodes of hypoglycemia. J Psychosom Res. 2018; 105:58-63. [DOI:10.1016/j.jpsychores.2017.12.010] [PMID]
  18. Martyn-Nemeth P, Schwarz Farabi S, Mihailescu D, Nemeth J, Quinn L. Fear of hypoglycemia in adults with type 1 diabetes: Impact of therapeutic advances and strategies for prevention-a review. J Diabetes Complications. 2016; 30(1):167-77. [DOI:10.1016/j.jdiacomp.2015.09.003] [PMID]
  19. Shi L, Shao H, Zhao Y, Thomas NA. Is hypoglycemia fear independently associated with health-related quality of life? Health Qual Life Outcomes. 2014; 12:167-76. [DOI:10.1186/s12955-014-0167-3] [PMID] [PMCID]
  20. Amiel SA, Dixon T, Mann R, Jameson K. Hypoglycaemia in type 2 diabetes. Diabet Med. 2008; 25(3):245-54. [DOI:10.1111/j.1464-5491.2007.02341.x] [PMID] [PMCID]
  21. Leiter LA, Yale JF, Chiasson JL, Harris S, Kleinstiver P, Sauriol L. Assessment of the impact of fear of hypoglycemic episodes on glycemic and hypoglycemia management. Can J Diabetes. 2005; 29(3):186-92.
  22. Sakane N, Kotani K, Tsuzaki K, Nishi M, Takahashi K, Murata T, et al. Fear of hypoglycemia and its determinants in insulin‐treated patients with type 2 diabetes mellitus. J Diabetes Investig. 2015; 6(5):567-70. [DOI:10.1111/jdi.12340] [PMID] [PMCID]
  23. Hajos TR, Polonsky WH, Pouwer F, Gonder-Frederick L, Snoek FJ. Towards defining a cut-off score for elevated fear of hypoglycemia on the hypoglycemia fear survey worry subscale in patients with type 2 diabetes. Diabetes Care. 2014; 37(1):102-8. [DOI:10.2337/dc13-0971] [PMID]
  24. Beléndez M, Hernández-Mijares A. Beliefs about insulin as a predictor of fear of hypoglycemia. Chronic Illn. 2009; 5(4):250-6. [DOI:10.1177/1742395309346464] [PMID]
  25. McCoy RG, Van Houten HK, Ziegenfuss JY, Shah ND, Wermers RA, Smith SA. Self-report of hypoglycemia and health-related quality of life in patients with type 1 and type 2 diabetes. Endocr Pract. 2013; 19(5):792-9. [DOI:10.4158/EP12382.OR] [PMID]
  26. Böhme P, Bertin E, Cosson E, Chevalier N, GEODE group. Fear of hypoglycemia in patients with type 1 diabetes: Do patients and diabetologists feel the same way? Diabetes Metab. 2013; 39(1):63-70. [DOI:10.1016/j.diabet.2012.10.006] [PMID]
  27. Gjerløw E, Bjørgaas MR, Nielsen EW, Olsen SE, Åsvold BO. Fear of hypoglycemia in women and men with type 1 diabetes. Nurs Res. 2014; 63(2):143-9. [DOI:10.1097/NNR.0000000000000020] [PMID]
  28. Graue M, Iversen MM, Wentzel-Larsen T, Rokne B, Haugstvedt A. Assessing fear of hypoglycemia among adults with type 1 diabetes-psychometric properties of the Norwegian version of the hypoglycemia fear survey II questionnaire. Nor Epidemiol. 2013; 23(1):75-81. [DOI:10.5324/nje.v23i1.1605]
  29. Diedrich L, Sandoval D, Davis SN. Hypoglycemia associated autonomic failure. Clin Auton Res. 2002; 12(5):358-65. [DOI:10.1007/s10286-002-0035-9] [PMID]
  30. Barendse S, Singh H, Frier BM, Speight J. The impact of hypoglycemia on quality of life and related patient‐reported outcomes in type 2 diabetes: A narrative review. Diabet Med. 2012; 29(3):293-302. [DOI:10.1111/j.1464-5491.2011.03416.x] [PMID]
  31. Brod M, Christensen T, Thomsen TL, Bushnell DM. The impact of non-severe hypoglycemic events on work productivity and diabetes management. Value Health. 2011; 14(5):665-71. [DOI:10.1016/j.jval.2011.02.001] [PMID]
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: غدد و متابولیسم

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


کلیه حقوق این وب سایت متعلق به مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی قزوین می باشد.

طراحی و برنامه نویسی : یکتاوب افزار شرق

© 2019 All Rights Reserved | The Journal of Qazvin University of Medical Sciences

Designed & Developed by : Yektaweb